Μυκητολογικές ασθένειες κολοκυνθοειδών(αγγούρι, πεπόνι, καρπούζι, κολοκύθι): Πρόληψη & Θεραπεία

Αγγούρι, πεπόνι, καρπούζι, κολοκύθι προσβάλλονται από τους ίδιους περίπου μύκητες.

1. Ωίδιο - Podosphaera xanthii, Erysiphe cichoracearum  

Συμπτώματα: Λευκές αλευρώδεις κηλίδες σε φύλλα και βλαστούς. Ξεκινά από τα κατώτερα, παλαιότερα φύλλα. Τα φύλλα κιτρινίζουν, ξεραίνονται και πέφτουν. Μειώνει την παραγωγή και την ποιότητα καρπών.  

Συνθήκες ανάπτυξης: Θερμοκρασίες 25-28°C, μέτρια υγρασία. Δεν απαιτεί βροχή - η πρωινή δρόσος αρκεί.  

Πρόληψη:  

•  Χρήση ανθεκτικών/ανεκτικών ποικιλιών

•  Σωστές αποστάσεις φύτευσης για καλό αερισμό

•  Ισορροπημένη λίπανση, αποφυγή υπερβολικού αζώτου

•  Πότισμα με σταγόνες, αποφυγή διαβροχής φυλλώματος

•  Αφαίρεση προσβεβλημένων φύλλων  

Θεραπεία:  

Θείο βρέξιμο, penconazole, myclobutanil, trifloxystrobin, azoxystrobin. Εναλλαγή δραστικών ουσιών για αποφυγή ανθεκτικότητας.  

Βιολογική: Bacillus subtilis, Ampelomyces quisqualis, όξινο ανθρακικό κάλιο.

2. Περονόσπορος - Pseudoperonospora cubensis  

Συμπτώματα: Κίτρινες γωνιώδεις κηλίδες στην πάνω επιφάνεια των φύλλων που περιορίζονται από τα νεύρα. Στην κάτω επιφάνεια εμφανίζεται γκρι-μωβ εξάνθηση. Ταχεία νέκρωση και ξήρανση φύλλων.  

Συνθήκες ανάπτυξης: Θερμοκρασίες 15-22°C και παρουσία υγρασίας στο φύλλωμα για 6+ ώρες.  

Πρόληψη:  

•  Ανθεκτικές ποικιλίες

•  Στάγδην άρδευση

•  Καταστροφή υπολειμμάτων προηγούμενης καλλιέργειας

•  Αμειψισπορά 2-3 ετών

•  Αποφυγή πυκνής φύτευσης  

Θεραπεία:  

Προληπτικά: fosetyl-Al, propamocarb, χαλκούχα.  

Θεραπευτικά: cymoxanil, mandipropamid, dimethomorph, ametoctradin. Ψεκασμός όλου του φυλλώματος, ειδικά της κάτω επιφάνειας.

3. Ανθράκωση - Colletotrichum orbiculare  

Συμπτώματα: Στρογγυλές, καστανές κηλίδες σε φύλλα και βλαστούς. Στους καρπούς προκαλεί βυθισμένες κηλίδες που με υψηλή υγρασία αναπτύσσουν ροζ μάζα σπορίων.  

Συνθήκες ανάπτυξης: Θερμοκρασίες 20-30°C και υψηλή υγρασία/βροχή. Μεταφέρεται με πιτσιλιές νερού.  

Πρόληψη:  

•  Χρήση υγιούς πιστοποιημένου σπόρου

•  Αμειψισπορά 3 ετών με μη-ξενιστές

•  Αποφυγή εργασιών όταν τα φυτά είναι βρεγμένα

•  Καλή αποστράγγιση εδάφους  

Θεραπεία: Chlorothalonil, mancozeb, azoxystrobin, difenoconazole, pyraclostrobin.

4. Φουζαρίωση - Fusarium oxysporum f.sp. niveum, melonis, cucumerinum 

 

Συμπτώματα: Μάρανση φυτών που συχνά ξεκινά από τη μία πλευρά. Καστανός μεταχρωματισμός των αγγείων στη βάση του βλαστού. Τα φυτά τελικά ξεραίνονται.  

Συνθήκες ανάπτυξης: Θερμοκρασίες εδάφους 25-30°C. Ο μύκητας επιβιώνει πολλά χρόνια στο έδαφος.  

Πρόληψη:  

•  Ανθεκτικές ποικιλίες ή εμβολιασμός σε ανθεκτικά υποκείμενα

•  Αμειψισπορά 4-5 ετών με σιτηρά

•  Ηλιοαπολύμανση εδάφους

•  Καταπολέμηση νηματωδών που δημιουργούν πληγές στις ρίζες  

Θεραπεία: Δεν υπάρχει αποτελεσματική χημική θεραπεία μετά την προσβολή.  

Βιολογική πρόληψη: Trichoderma harzianum, Bacillus amyloliquefaciens στον σπόρο ή στο έδαφος πριν τη φύτευση.

5. Βοτρύτης / Τεφρά σήψη - Botrytis cinerea  

Συμπτώματα: Γκρι μούχλα σε άνθη, νεαρούς καρπούς και βλαστούς. Σαπίσματα στον λαιμό. Προσβάλλει κυρίως μέσω πληγών.  

Συνθήκες ανάπτυξης: Θερμοκρασίες 15-20°C και σχετική υγρασία >90%.  

Πρόληψη:  

•  Καλός αερισμός καλλιέργειας

•  Αφαίρεση γερασμένων ανθέων και φύλλων

•  Αποφυγή υπερβολικής αζωτούχου λίπανσης

•  Προσεκτική συγκομιδή για αποφυγή πληγών  

Θεραπεία: Cyprodinil + fludioxonil, fenhexamid, boscalid + pyraclostrobin.  

Βιολογική: Bacillus subtilis, Trichoderma atroviride.

6. Διδυμέλλα / Κόμμιωση βλαστού - Didymella bryoniae  

Συμπτώματα: Νεκρωτικές κηλίδες στα φύλλα. Έλκη στους βλαστούς με έκκριση κίτρινου-καφέ κόμμεος. Μαύρη σήψη στους καρπούς.  

Συνθήκες ανάπτυξης: Θερμοκρασίες 20-25°C και υψηλή υγρασία.  

Πρόληψη:  

•  Υγιής σπόρος

•  Αμειψισπορά

•  Αποφυγή υπερβολικής υγρασίας

•  Απολύμανση εργαλείων  

Θεραπεία: Chlorothalonil, azoxystrobin, tebuconazole, difenoconazole.

Γενικές αρχές ολοκληρωμένης αντιμετώπισης

Καλλιεργητικά μέτρα:  

1.  Αμειψισπορά: 3-4 χρόνια με φυτά εκτός οικογένειας κολοκυνθοειδών.

2.  Υγιές πολλαπλασιαστικό υλικό: Πιστοποιημένος σπόρος, υγιή σπορόφυτα.

3.  Υγιεινή αγρού: Απομάκρυνση και καταστροφή προσβεβλημένων φυτικών υπολειμμάτων.

4.  Άρδευση: Στάγδην άρδευση για να μένει στεγνό το φύλλωμα.

5.  Αερισμός: Σωστές αποστάσεις φύτευσης, υποστύλωση.

6.  Λίπανση: Ισορροπημένη. Υπερβολικό άζωτο = τρυφεροί ιστοί ευαίσθητοι σε ασθένειες.

Χημική καταπολέμηση:  

1.  Έγκαιρη επέμβαση: Με τα πρώτα συμπτώματα ή προληπτικά όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές.

2.  Εναλλαγή ομάδων μυκητοκτόνων: Μην χρησιμοποιείς συνεχώς την ίδια δραστική ουσία. Εναλλάσσεις ομάδες FRAC για να αποφύγεις ανάπτυξη ανθεκτικότητας.

3.  Πλήρης κάλυψη: Ψεκάζεις όλο το φυτό, πάνω και κάτω επιφάνεια φύλλων.

4.  Τήρηση δοσολογιών και χρόνου αναμονής: Ειδικά σε καλλιέργειες με συνεχή συγκομιδή όπως αγγούρι/κολοκύθι.

Βιολογική καταπολέμηση:  

Trichoderma spp., Bacillus spp., Coniothyrium minitans, Ampelomyces quisqualis. Εφαρμόζονται κυρίως προληπτικά στο έδαφος ή με την έναρξη της καλλιέργειας. Συνδυάζονται με χαλκό και θείο που έχουν χαμηλό ρίσκο ανθεκτικότητας.