Ο μαρασμός είναι ένα από τα συχνότερα συμπτώματα που παρατηρούν οι καλλιεργητές σε ντομάτες και πιπεριές. Αν και πολλοί θεωρούν ότι οφείλεται αποκλειστικά στην έλλειψη νερού, στην πραγματικότητα μπορεί να προκαλείται από φυσιολογικό στρες, προβλήματα στο ριζικό σύστημα ή σοβαρές ασθένειες.
Η σωστή διάγνωση είναι απαραίτητη, γιατί διαφορετικές αιτίες προκαλούν παρόμοια συμπτώματα, αλλά απαιτούν εντελώς διαφορετική αντιμετώπιση.
Τι είναι ο μαρασμός;
Ο μαρασμός είναι η απώλεια της σπαργής των φυτικών ιστών, δηλαδή της πίεσης που διατηρεί τα φύλλα και τους βλαστούς όρθιους. Εμφανίζεται όταν η απώλεια νερού από τα φύλλα (διαπνοή) είναι μεγαλύτερη από την ποσότητα νερού που μπορούν να απορροφήσουν και να μεταφέρουν οι ρίζες.
Η διαταραχή αυτή μπορεί να είναι προσωρινή ή μόνιμη.
Οι κυριότερες αιτίες μαρασμού
1. Υδατικό στρες
Η έλλειψη όσο και η περίσσεια νερού μπορούν να προκαλέσουν μαρασμό.
Έλλειψη νερού
Συμπτώματα
- Μαρασμός ολόκληρου του φυτού.
- Ξηρό έδαφος.
- Ανάκαμψη λίγες ώρες μετά το πότισμα.
Υπερβολικό πότισμα
Η υπερβολική υγρασία μειώνει το διαθέσιμο οξυγόνο στο έδαφος, με αποτέλεσμα να δυσλειτουργεί το ριζικό σύστημα.
Συμπτώματα
- Επίμονος μαρασμός.
- Κιτρίνισμα φύλλων.
- Υγρό έδαφος για πολλές ημέρες.
- Σήψη των ριζών.
2. Υψηλές θερμοκρασίες
Σε θερμοκρασίες άνω των 35°C, ιδιαίτερα όταν επικρατεί έντονη ηλιοφάνεια και χαμηλή σχετική υγρασία, οι ντομάτες και οι πιπεριές μπορεί να παρουσιάσουν προσωρινό μαρασμό κατά τις μεσημεριανές ώρες.
Αν το φυτό επανέρχεται πλήρως το βράδυ ή νωρίς το πρωί, πρόκειται συνήθως για φυσιολογική αντίδραση και όχι για ασθένεια.
3. Μυκητολογικές ασθένειες αγγείων
Οι σημαντικότερες είναι:
- Fusarium oxysporum-Οξυσπορο Φουζαριο
Οι μύκητες εγκαθίστανται στα αγγεία του ξύλου (ξύλωμα), εμποδίζοντας τη μεταφορά νερού από τις ρίζες προς το φύλλωμα.
Συμπτώματα
- Προοδευτικός μαρασμός.
- Κιτρίνισμα των κατώτερων φύλλων.
- Συχνά προσβάλλεται αρχικά η μία πλευρά του φυτού.
- Καφέ μεταχρωματισμός των αγγείων όταν κοπεί το στέλεχος κατά μήκος.
Τα προσβεβλημένα φυτά δεν αναρρώνουν μετά το πότισμα.
4. Βακτηριακή μάρανση
Οφείλεται κυρίως στο βακτήριο Ralstonia solanacearum.
Το παθογόνο πολλαπλασιάζεται μέσα στα αγγεία του φυτού, προκαλώντας απόφραξη και ταχεία κατάρρευση.
Συμπτώματα
- Απότομος μαρασμός.
- Τα φύλλα συχνά παραμένουν πράσινα.
- Δεν υπάρχει ανάκαμψη μετά το πότισμα.
- Σε εγκάρσια τομή του στελέχους μπορεί να παρατηρηθεί βακτηριακή βλέννα.
5. Σήψεις του ριζικού συστήματος
Προκαλούνται από παθογόνα του εδάφους, όπως:
- Phytophthora spp.
- Pythium spp.
- Rhizoctonia solani
Οι προσβεβλημένες ρίζες αδυνατούν να απορροφήσουν νερό και θρεπτικά στοιχεία.
Συμπτώματα
- Μαρασμός.
- Καχεκτική ανάπτυξη.
- Μαύρισμα ή σήψη στις ρίζες και στη βάση του στελέχους.
6. Νηματώδεις
Οι νηματώδεις του γένους Meloidogyne προκαλούν χαρακτηριστικά εξογκώματα στις ρίζες.
Η προσβολή μειώνει σημαντικά την απορρόφηση νερού.
Συμπτώματα
- Μαρασμός.
- Μειωμένη ανάπτυξη.
- Χλωρώσεις.
- Εξογκώματα στις ρίζες.
7. Ζημιές στο ριζικό σύστημα
Τραυματισμοί από:
- καλλιεργητικές εργασίες,
- έντομα εδάφους,
- μεταφύτευση,
μπορούν επίσης να προκαλέσουν προσωρινό ή μόνιμο μαρασμό.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην παρατήρηση.
Εξετάζουμε:
- αν ο μαρασμός είναι προσωρινός ή μόνιμος,
- την υγρασία του εδάφους,
- την κατάσταση των ριζών,
- τον μεταχρωματισμό των αγγείων στο εσωτερικό του στελέχους,
- την παρουσία σήψεων ή εξογκωμάτων στις ρίζες.
Σε επαγγελματικές καλλιέργειες, η επιβεβαίωση γίνεται με εργαστηριακή φυτοπαθολογική ανάλυση.
Αντιμετώπιση
Η αντιμετώπιση εξαρτάται αποκλειστικά από την αιτία.
- Ρυθμίζουμε σωστά το πότισμα.
- Βελτιώνουμε την αποστράγγιση του εδάφους.
- Απομακρύνουμε φυτά που έχουν προσβληθεί από αγγειοπαθογόνους μύκητες ή βακτήρια.
- Εφαρμόζουμε αμειψισπορά.
- Χρησιμοποιούμε υγιές πολλαπλασιαστικό υλικό και ανθεκτικές ποικιλίες όπου είναι διαθέσιμες.
- Αποφεύγουμε τους τραυματισμούς των ριζών.
- Ελέγχουμε τους νηματώδεις και τα παθογόνα του εδάφους με ολοκληρωμένη διαχείριση.
Συμπέρασμα
Ο μαρασμός σε ντομάτες και πιπεριές δεν αποτελεί ασθένεια αλλά σύμπτωμα. Η αιτία μπορεί να είναι απλή, όπως ένα λανθασμένο πότισμα, ή ιδιαίτερα σοβαρή, όπως ένας αγγειοπαθογόνος μύκητας ή ένα βακτήριο. Για τον λόγο αυτό, πριν εφαρμοστεί οποιοδήποτε φυτοπροστατευτικό προϊόν, είναι σημαντικό να προηγηθεί σωστή διάγνωση. Μόνο έτσι μπορεί να επιλεγεί η κατάλληλη αντιμετώπιση και να προστατευθεί αποτελεσματικά η καλλιέργεια.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου