Καλλιεργείς αγγούρι και βλέπεις κηλίδες, σήψεις ή περίεργα εξογκώματα στον καρπό; Το 70% της απώλειας παραγωγής στο αγγούρι οφείλεται σε ασθένειες που ξεκινούν από τον καρπό.
Σε αυτόν τον οδηγό θα δεις 6 βασικές ασθένειες στον καρπό του αγγουριού, πώς να τις ξεχωρίσεις με μια ματιά και τι να κάνεις άμεσα για να σώσεις την παραγωγή σου.
1. Ανθράκωση: Οι Μαύρες Βυθισμένες Κηλίδες
Πώς θα την αναγνωρίσεις:
Εμφανίζει βαθιές, στρογγυλές κηλίδες που μοιάζουν με έλκη. Το κέντρο είναι καφέ-πορτοκαλί και το χείλος μαύρο. Ο καρπός μοιάζει "δαγκωμένος".
Απο τι προκαλείται;
Ο μύκητας Colletotrichum orbiculare. Λατρεύει τη ζέστη 22-27°C και την υψηλή υγρασία. Μεταδίδεται με πιτσίλισμα νερού, εργαλεία και ρούχα.
Πότε εμφανίζεται στην Ελλάδα:
Από Μάιο έως Σεπτέμβριο, ειδικά σε θερμοκήπια με κακό αερισμό.
Άμεση αντιμετώπιση:
1. Κόψε και πέταξε όλους τους προσβεβλημένους καρπούς εκτός καλλιέργειας.
2. Ψέκασε με χαλκούχα σκευάσματα: υδροξείδιο του χαλκού ή οξυχλωριούχο χαλκό.
3. Σταμάτα το πότισμα με καταιονισμό. Πότιζε μόνο στη ρίζα νωρίς το πρωί.
4. Αύξησε τον αερισμό του θερμοκηπίου.
Tip: Αν ψάχνεις "μαύρα στίγματα σε αγγούρι", 9/10 φορές είναι ανθράκωση.
2. Φύματα: Είναι Ασθένεια ή Όχι;
Πώς φαίνονται:
Μικρά, κίτρινα ή λευκά εξογκώματα στην επιφάνεια. Ο καρπός είναι σκληρός και δεν έχει σήψη από κάτω.
Η αλήθεια:
Στο 90% των περιπτώσεων δεν είναι ασθένεια. Είναι φυσικό χαρακτηριστικό πολλών ποικιλιών, ειδικά των αγγουριών για τουρσί τύπου "cornichon".
Πότε να ανησυχήσεις:
Αν η ποικιλία σου είναι λεία και ξαφνικά βγάζει φύματα, έλεγξε για θρίπες ή αφίδες. Μεταδίδουν ιώσεις όπως ο CMV που προκαλεί παραμόρφωση.
Τι να κάνεις:
Τίποτα, αν είναι ποικιλιακό. Αν υποψιάζεσαι έντομα, βάλε κίτρινες κολλητικές παγίδες και ψέκασε με άλατα καλίου.
3. Ωίδιο: Η Λευκή Πούδρα που Σκοτώνει την Παραγωγή
Πώς θα το αναγνωρίσεις:
Λευκή, αλευρώδης επικάλυψη πάνω στον καρπό και στα φύλλα. Σαν να ρίξανε αλεύρι. Αν το τρίψεις, φεύγει.
Τι το προκαλεί:
Οι μύκητες Podosphaera xanthii και Erysiphe cichoracearum. Αντίθετα με άλλους μύκητες, το ωίδιο θέλει ξηρές μέρες και δροσερές νύχτες.
Ζημιά:
Ο καρπός σταματάει να αναπτύσσεται, γίνεται πικρός και παραμορφώνεται.
Άμεση αντιμετώπιση:
• Βιολογική: Βρέξιμο θειάφι 80% ή Bacillus subtilis.
• Συμβατική: Μυκητοκτόνα με δραστική cyflufenamid, trifloxystrobin.
• Πρόληψη: Διάλεξε ανθεκτικές ποικιλίες. Γράφουν "PM" στο σακουλάκι.
4. Βακτηριακή Κηλίδωση: Οι "Στόχοι" στον Καρπό
Πώς θα την αναγνωρίσεις:
Μικρές κηλίδες 3-5mm με κίτρινο φωτοστέφανο και σκούρο καφέ κέντρο. Μοιάζουν με μικρούς στόχους. Στην αρχή είναι νερουλές.
Τι την προκαλεί:
Το βακτήριο Pseudomonas syringae pv. lachrymans. Μπαίνει από πληγές μετά από χαλάζι, αέρα ή κλάδεμα.
Κλειδί για διάγνωση:
Σε αντίθεση με τους μύκητες, οι βακτηριακές προσβολές δεν έχουν χνούδι ή σπόρια. Είναι "υγρές".
Άμεση αντιμετώπιση:
1. Μόνο χαλκός δουλεύει. Τίποτα άλλο.
2. Μην εργάζεσαι στα φυτά όταν είναι βρεγμένα. Μεταφέρεις το βακτήριο με τα χέρια.
3. Μείωσε την αζωτούχο λίπανση. Κάνει τους ιστούς τρυφερούς και ευαίσθητους.
5. Φαιά Σήψη ή Βοτρύτης: Ο Εφιάλτης του Θερμοκηπίου
Πώς θα την αναγνωρίσεις:
Γκρίζα, πυκνή μούχλα σαν βαμβάκι. Ξεκινάει πάντα από την άκρη του άνθους. Ο καρπός από κάτω λιώνει και μυρίζει ξινίλα.
Τι την προκαλεί:
Ο μύκητας Botrytis cinerea. Θέλει >90% υγρασία για 10+ ώρες και 15-20°C. Κλασικό πρόβλημα χειμώνα.
Γιατί είναι επικίνδυνη:
Παράγει εκατομμύρια σπόρια. Ένας καρπός μπορεί να μολύνει όλη τη γραμμή σε 48 ώρες.
Άμεση αντιμετώπιση:
1. Αερισμός τώρα: Άνοιξε παράθυρα, βάλε ανεμιστήρες. Στόχος <85% υγρασία.
2. Υγιεινή: Κόψε κάθε προσβεβλημένο καρπό/άνθος και βγάλ’ το από τον χώρο σε κλειστή σακούλα.
3. Ψεκασμός: Ειδικά βοτρυδιοκτόνα: fenhexamid, fludioxonil, boscalid. Εναλλαγή δραστικών για αποφυγή ανθεκτικότητας.
6. Φυσική Υφή: Ο Υγιής Καρπός για Σύγκριση
Ο υγιής καρπός είναι γυαλιστερός, με ομοιόμορφο πράσινο χρώμα. Μπορεί να έχει ελαφρά αγκάθια ή εξογκώματα ανάλογα την ποικιλία. Αν δεν έχει μαλακά σημεία, μούχλα ή βυθίσματα όλα δεν υπάρχει πρόβλημα.
Οδηγός Γρήγορης Διάγνωσης
1.Αν δεις βαθουλωμένες μαύρες κηλίδες στον καρπό, τότε πιθανότατα έχεις Ανθράκωση. Είναι μύκητας και η άμεση κίνηση SOS είναι χαλκός και καλύτερος αερισμός.
2.Αν παρατηρήσεις λευκή πούδρα σαν αλεύρι πάνω στο αγγούρι, τότε είναι Ωίδιο. Επίσης μύκητας, αλλά αντιμετωπίζεται με θειάφι.
3.Αν υπάρχει γκρίζο χνούδι που ξεκινάει από το άνθος και ο καρπός λιώνει, τότε μιλάμε για Φαιά Σήψη ή βοτρύτη. Είναι μύκητας και θέλει άμεσο κόψιμο του καρπού και βοτρυδιοκτόνο.
4.Αν βλέπεις στρογγυλές κηλίδες με κίτρινο δαχτυλίδι γύρω-γύρω, τότε είναι Βακτηριακή Κηλίδωση. Είναι βακτήριο και η μόνη λύση είναι ο χαλκός.
5.Αν ο καρπός έχει απλά σκληρά, κίτρινα σπυράκια χωρίς σήψη, τότε είναι Φύματα. Δεν είναι ασθένεια, είναι φυσιολογικό χαρακτηριστικό της ποικιλίας και δεν κάνεις τίποτα.
Κανόνες Πρόληψης που Γλιτώνουν το 80% των Ζημιών
1. Πότιζε στη ρίζα, ποτέ στα φύλλα. Η υγρασία πάνω στο φυτό είναι πρόσκληση για μύκητες. Βάλε στάγδην άρδευση.
2. Αερισμός = Ζωή. Ειδικά σε θερμοκήπιο στην Ιαλυσό, όπου η υγρασία το βράδυ χτυπάει 90%. Αν δεις υδρατμούς στα νάυλον, έχεις πρόβλημα.
3. Αμειψισπορά 3ετίας. Μην βάζεις αγγούρι μετά από κολοκυθάκι, πεπόνι ή καρπούζι. Τα παθογόνα μένουν στο έδαφος.
Συμπέρασμα: Η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία!
Το να αναγνωρίσεις την ασθένεια έγκαιρα γλιτώνει 1-2 ψεκασμούς και σώζει την παραγωγή. Τράβηξε μια φωτογραφία του προσβεβλημένου καρπού, σύγκρινέ την με τον παραπάνω οδηγό και δράσε την ίδια μέρα.